Hoe praten wij over slapen? Of beter: over niet kunnen slapen, over slaapproblemen? Daarover lees ik een artikel in ‘De Correspondent‘. Bregje Hofstede beschrijft hierin hoe zij als ‘slapeloze de nacht terugwon’. Ik vind dat meteen al een intrigerende titel. Het is ook de ondertitel van haar boek Slaap vatten dat deze maand is uitgekomen. Ze had, zo interpreteer ik het, blijkbaar in een gevecht de nacht verloren. Zoals je in een gevecht ook je eer, je kind, je hoop of je been kunt verliezen. Maar die nacht, de tijd van het kunnen slapen, heeft ze nu dus teruggewonnen. Hoe? Het valt mij na twee keer lezen op dat haar tegenstander in het gevecht eigenlijk de manier van praten was.

In tijdschriften, boeken, op websites en conferenties, door wetenschappers en leefstijlcoaches: meestal spreekt men over het slaapprobleem als over een probleem dat de slapeloze zélf heeft. Dat kan biologisch, neurologisch, hormonaal zijn. Maar ook kan een kwestie van karakter, psychische gesteldheid of leefstijl zijn. In alle gevallen is de onderliggende veronderstelling: er mankeert iets aan je en je kun er min of meer iets aan doen. Hofstede heeft zowat alle wegen wel verkend en bewandeld, zonder veel succes. Ze schrijft:

Insomnie (= slapeloosheid, KIJ) wordt zo steevast teruggebracht tot een biologische kwestie, een probleem van het lichaam en het individuele brein. Voor mij als slapeloze is die boodschap moeilijk te verkroppen. Want als mijn slapeloosheid in mij zit – in de manier waarop mijn lichaam en mijn brein werken, in mijn genen, in mijn persoonlijkheid – dan heb ik een enkele reis uitputting te pakken. (De Correspondent).

Het schrijven van een boek als een proces van praten, luisteren, lezen en schrijven werd voor Bregje Hofstede het vinden van een nieuwe taal voor haar slapeloosheid. En van hieruit, terwijl ze nog met het boek bezig was, nam ze de regie en zette een belangrijke stap in haar leven. Vanuit de overtuiging dat haar nacht zou veranderen als ze haar wereld zou veranderen besloot ze dat haar woonlasten flink omlaag konden. En verhuisde naar Frankrijk.

En zo kwam het dat ik mijn studentenkamer verruilde voor een huisje in de Bourgogne en mijn Albert Heijn-tassen voor een moestuin. Er is een grote druk van mijn agenda gevallen nu ik niet langer hoef toe te werken naar de maandelijkse deadline van een Amsterdamse huur. En ‘s avonds? Val ik in slaap. Alsof dat heel gewoon is.

Naschrift: er waren veel lezers-reacties op het artikel in De correspondent. De meeste gingen over slaapadviezen, persoonlijke ervaringsverhalen. Er werd nauwelijks gereageerd op de gangbare manier van spreken over slapeloosheid, die sterk individueel en lichaamsgericht is op de eigen problemen. Mensen reageren, zo concludeer ik voorlopig maar, eerder op de inhoud van wat er gezegd wordt dan op de wijze waarop erover geschreven wordt.

3
0
Je reactie op deze blog is van harte welkom.x
()
x

Pin It on Pinterest

Shares
Share This