Mark Rutte is de afgelopen weken bij zichzelf te rade gegaan over bestuurlijke vernieuwingen die er moeten komen. Deze bezinning kwam voort uit de vertrouwenscrisis die zichtbaar werd op 1 april. Toen was er een lang en heftig debat tussen de Kamer en het demissionaire kabinet. Daar kwamen moties van wantrouwen en afkeuring uit voort.

Rutte heeft diep nagedacht, zei hij zelf, en zou met radicale plannen komen. In een interview in Nieuwsuur afgelopen maandag vertelde hij er iets over. Dagblad trouw stipt het aan. Een kort citaat:

Zo moet het afgelopen zijn met het wekelijkse coalitieoverleg, waarin politieke problemen in de kabinetten Rutte jarenlang werden voorgekookt en gladgestreken. De ministerraad moet de kwesties als eerste bespreken. “Desnoods van tien uur tot tien uur ’s avonds”, aldus Rutte. Ook komt er als het aan hem ligt een einde aan akkoorden met maatschappelijke organisaties in ‘overlegtafels’, zoals het Klimaatakkoord, waarmee de Kamer slechts had in te stemmen. (Trouw, 11 mei)

Maar hoe radicaal is dit? Uit de eerste reactie van de Nieuwsuur interviewer Mariëlle Tweebeeke lijkt de verwachting te zijn: het moet om veranderingen gaan die geheel nieuw zijn. De oude bestuurscultuur moet plaatsmaken voor een nieuwe. Dus Rutte stelt bijvoorbeeld een vernieuwde werkwijze van het kabinet voor (zie citaat hierboven).

Op basis van ditzelfde woord ‘radicaal’ kijk ik er op een andere manier tegen aan. Oorspronkelijk betekent het grondig, wat onder de grond zit, zoals de wortel (Latijn: radix) van een plant. Als je kijkt naar wat iemand doet als naar iets oppervlakkigs (op de vlakte), als naar iets wat ‘bovengronds’ is, zichtbaar dus, dan zijn vragen voor een radicale bezinning: Wat zit er onder dit gedrag? Wat voedt deze activiteit? Wat stuurt deze handeling? Dit soort vragen gaan over wat niet direct zichtbaar is, maar wel van wezenlijk belang.

Uit het interview in Nieuwsuur leek het vooral te gaan over andere vormen, nieuwe stijlen van vergaderen. Maar zo raakte mijns inziens de ziel uit het gesprek want het bleef aan de oppervlakte. Radicaal zou daarentegen juist zijn om je af te vragen: Welke morele drijfveren zitten er achter regeringsbesluiten? Wat is het diepere verhaal achter een koerswijziging?

Deze week volgt er nog een parlementaire discussie in de Kamer over de voorstellen van verkenner Tjeenk Willink. Hoe radicaal zal die discussie zijn? Ik schrijf er eind deze week een vervolg-blog over.

7
0
Je reactie op deze blog is van harte welkom.x
()
x

Pin It on Pinterest

Shares
Share This